Hệ thống Perk của Overwatch 2: Khi bản vá rời máy chủ và bước vào đầu tuyển thủ

Đêm cuối tháng Tư, một huấn luyện viên người Hàn mà tôi quen qua nhiều mùa giải Overwatch League nhắn cho tôi đúng một câu: "Chúng tôi không còn biết phải phân tích cái gì nữa." Anh vừa kết thúc buổi scrim đầu tiên với hệ thống Perk. Bảy năm làm nghề, lần đầu tiên anh không thể vẽ ra một biểu đồ sức mạnh tĩnh nào cho đội hình của mình. Trong ngành này, tôi đã chứng kiến đủ nhiều bản vá để hiểu rằng cảm giác mất phương hướng ấy không đến từ việc một tướng bị giảm sát thương. Nó đến từ một thứ lớn hơn: bản vá đã rời khỏi máy chủ, chui vào đầu từng tuyển thủ, và lớn lên ngay giữa trận đấu. Tôi nhớ đến chuyện cũ. Nhiều năm trước, khi còn ngồi ghế bình luận ở Thượng Hải, tôi từng phát âm sai tên một tuyển thủ huyền thoại, để rồi cả khung chat tràn ngập những dòng chế giễu. Tôi học cách cúi đầu trước trận đấu, sau một đêm gọi sai tên người. Lần này, khi đọc tài liệu về Perk, tôi tự nhủ phải đọc chậm hơn, kỹ hơn, bởi đây là loại thay đổi mà nếu hiểu sai, ta sẽ mãi mãi bình luận về một trò chơi không còn tồn tại. Hệ thống Perk là gì, và tại sao nó khác mọi bản vá trước Overwatch 2 vừa tung ra hệ thống Perk - những nâng cấp có thể mở khóa ngay trong trận đấu. Mỗi tướng có một bộ Perk riêng, chia làm hai bậc. Bậc Minor mở ở cấp độ 1, bậc Major mở ở cấp độ 2, và mỗi ván đấu cho phép tướng của bạn lên cấp hai lần. Điểm kinh nghiệm không chỉ đến từ hạ gục. Nó đến từ việc chơi mục tiêu, hỗ trợ đồng đội, cứu đồng đội, và cả những pha giao tranh tập thể. Điều đó có nghĩa là người chơi càng có mặt trong các tình huống có lợi cho đội, càng mở khóa được nhiều sức mạnh. Về triết lý thiết kế, đây là bước ngoặt. Thay vì tăng giảm chỉ số kỹ năng gốc, Blizzard thêm một lớp tiến trình song song ngay trong trận. Họ gọi đó là "củng cố tính độc nhất của tướng". Mỗi anh hùng nhận nâng cấp may đo riêng, không phải những con số cộng trừ chung chung. Nghe thì đẹp. Nhưng với người làm phân tích, nó đặt ra một câu hỏi khó chịu: nếu sức mạnh của một tướng không còn cố định trong suốt trận, thì mọi mô hình phân tích mà chúng ta dùng suốt mười năm qua dựa trên giả định gì? Câu trả lời là: chúng ta đã ngầm giả định rằng sức mạnh tướng là hằng số trong một ván đấu. Hệ thống Perk phá vỡ giả định đó. Những gì thay đổi trên bàn phân tích Blizzard không công bố bất kỳ dữ liệu tỷ lệ thắng nào cho hệ thống mới. Không tỷ lệ chọn, không tỷ lệ cấm, không một con số cân bằng nào. Điều đó có nghĩa là mọi phân tích trong giai đoạn này đều ở mức giả thuyết. Nhưng cơ chế thì đã rõ, và cơ chế cho phép ta suy luận. Thứ nhất, thời điểm mở khóa Perk trở thành một mốc quan trọng. Nếu Perk bậc Major mạnh hơn đáng kể so với bậc Minor, thì cấp độ 2 không còn là cột mốc phụ - nó là điều kiện thắng thực sự. Đội nào đẩy được trận đấu tới nhịp độ đó trước, đội đó có lợi thế cộng dồn. Trong một trò chơi vốn đã nghiêng về đội dẫn trước, việc thêm một lớp sức mạnh chỉ mở ra khi có lợi thế là một lựa chọn thiết kế đáng suy ngẫm. Thứ hai, cơ chế đổi tướng tạo ra cả chiều sâu lẫn hỗn độn. Khi bạn đổi tướng, bạn quay về cấp độ 1, nhưng Perk lần sau sẽ mở nhanh hơn. Điều này mở ra khái niệm mà tôi tạm gọi là "tích trữ Perk" - đội có thể cố tình đổi tướng để chặn tiến trình của đối phương, rồi quay lại. Không ai biết chắc chiến thuật này có hiệu quả, nhưng khả năng nó xuất hiện trong scrim là rất cao. Thứ ba, nguồn kinh nghiệm bị động tạo ra động lực chơi thụ động. Kinh nghiệm đến từ việc có mặt trong giao tranh, chơi mục tiêu, cứu đồng đội. Nó không đến từ những pha đi lẻ, từ những cú flank lén lút rồi rút lui. Về mặt cấu trúc, điều này có thể làm suy yếu lối chơi của các tướng sát thủ và những pha đột kích cá nhân. Nếu hệ thống này thành hình đúng như cơ chế của nó, Overwatch sẽ dịch chuyển từ trò chơi của những pha lẻ sang trò chơi của những khối tập thể. Và còn một nhóm tướng đặc biệt. Một số Perk mang tính "hồi sinh ký ức" - chúng trả lại những kỹ năng từng bị gỡ bỏ. Bastion có lại khả năng tự sửa chữa. Orisa có lại tấm khiên. Những kỹ năng này từng bị xóa vì bị coi là quá mạnh ở phần trước. Việc đưa chúng trở lại giữa trận là một canh bạc thiết kế, và là một lợi thế không nhỏ cho những tướng từng bị gọi là lỗi thời. Cuối cùng, giá trị của một tuyển thủ đang dịch chuyển. Người chơi linh hoạt, có thể chơi nhiều tướng trong cùng một vai trò, sẽ tăng giá. Người chỉ chơi giỏi một tướng sẽ gặp rủi ro, nếu Perk của tướng đó yếu. Đây là tín hiệu thị trường chuyển nhượng mà không ai trong giới đang nói tới. Các đội sẽ sớm thôi trả giá cao cho những tuyển thủ chuyên biệt, và bắt đầu tìm kiếm sự đa năng - một sự đảo chiều mà chỉ vài tháng trước còn khó tin. Mặt trái mà ít ai nhắc Tôi muốn nói thẳng một điều mà các bài giới thiệu hệ thống thường lướt qua. Việc hồi sinh những kỹ năng cũ không phải là sáng tạo. Đó là tái chế được gọi tên hoa mỹ. Khi Bastion được tự sửa chữa trở lại, người chơi lâu năm sẽ nhớ ngay cảm giác bất lực khi phải đối đầu với nó. Blizzard đang đánh vào nỗi nhớ, và nỗi nhớ là một món hàng dễ bán. Nhưng vấn đề lớn hơn nằm ở sân khấu chuyên nghiệp. Không có tài liệu nào nói rõ liệu hệ thống Perk có được bật trong chế độ xếp hạng hay trong các giải đấu quốc tế hay không. Nếu nó bị tắt ở đấu trường chuyên nghiệp, toàn bộ cuộc thảo luận này trở nên vô nghĩa. Nếu nó được bật, ta đối mặt với vấn đề khóa bản vá: các giải đấu thường chốt phiên bản từ nhiều tuần trước. Perk cập nhật mỗi hai mùa giải. Một giải đấu dùng bản cũ sẽ thi đấu một trò chơi khác với những gì khán giả thấy trên stream, và mọi phân tích của chúng ta sẽ nói về một thứ không tồn tại. Rồi đến chuyện khán giả. Overwatch vốn đã khó xem. Người bình luận phải theo dõi hai đội, sáu tướng, kỹ năng cuối, và giờ thêm cả cây tiến trình Perk của từng người. Khi một huấn luyện viên hàng đầu lỡ lời thừa nhận rằng "chúng tôi chưa biết phải nói gì với tuyển thủ về lựa chọn Perk", đó không phải tín hiệu đáng mừng. Đó là dấu hiệu rằng một mùa giải đầu tiên đầy bất ổn đang chờ phía trước. Điều tôi mang theo Busan, bốn giờ sáng, giấc mơ vỡ thành tiếng nấc trong tai nghe. Tôi từng viết câu đó trong một đêm cách đây nhiều năm, khi chứng kiến một đội tuyển tan vỡ trước mắt mình. Tôi học được rằng cảm xúc của người thua cũng đáng được kể, nhưng cảm xúc không thay thế được dữ liệu. Hệ thống Perk hiện tại là một vùng tối. Chưa có tỷ lệ thắng, chưa có chiến thuật kiểm chứng, chưa có gì ngoài cơ chế và suy đoán. Điều đáng theo dõi không phải danh sách Perk. Điều đáng theo dõi là câu hỏi đầu tiên mà chưa ai chịu trả lời: liệu Blizzard có dám để hệ thống này bước vào đấu trường chuyên nghiệp, nơi mỗi quyết định thiết kế đều bị mổ xẻ tới từng khung hình? Nếu họ dám, Overwatch sẽ bước vào kỷ nguyên mà sức mạnh không còn được trao từ đầu trận, mà được xây dựng từng phút một - và những người phân tích như chúng ta sẽ phải học lại nghề từ số không.