Bà mẹ 4 con đăng quang Y Tý Mùa Vàng 42km và màn đáp trả gắt với body shaming

Khi tiếng còi kết thúc vang lên tại cổng đích Y Tý, Vân Trang – bà mẹ bốn con sinh năm 2026 – gần như không tin nổi những gì mình vừa làm được. Cô không chỉ giành ngôi vô địch nữ cự ly 42km mà còn về nhì toàn giải, vượt qua hầu hết các runner nam, chỉ chịu thua đúng một người. Thời gian cán đích của cô là 4 giờ 26 phút – một con số mơ ước với nhiều tay chạy trail kỳ cựu. Cung đường Y Tý Mùa Vàng 2026, diễn ra ngày 6/9 tại xã Y Tý, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai, là một trong những thử thách gắt gao nhất của làng trail Việt. Cự ly 42km không chỉ đơn thuần là con số; tổng độ cao tích lũy lên tới hơn 1.300m, với những đoạn dốc sở trường nối tiếp nhau giữa khung cảnh ruộng bậc thang và núi rừng Tây Bắc. Đỉnh Lảo Thẩn cao 2.860m so với mực nước biển không chỉ là nơi chạm tay vào mây mà còn là nơi kiệt sức của bao người. Chia sẻ với phóng viên ngay sau khi nhận giải, Vân Trang, biệt danh Jang Doll, nói: "Cự ly 42km có những đoạn dốc khiến cơ thể gần như cạn năng lượng. Lúc ấy em chỉ tập trung vào từng đoạn đường trước mắt, giữ nhịp thở, phân phối sức và bổ sung năng lượng đúng lúc. Em luôn tự nhắc mình: 'Cứ bình tĩnh, còn sức là còn cơ hội'. Sức bền này đến từ sự đều đặn và kỷ luật. Ngoài chạy bộ, em kết hợp gym, bơi và các bài tập bổ trợ để tích lũy thể lực từng ngày." Câu nói của cô cho thấy một tinh thần chiến thuật tỉnh táo tuyệt đối – điều mà không phải ai cũng có được khi đối mặt với cơn dốc hành hạ. Thế nhưng, chiến thắng chuyên môn của Vân Trang nhanh chóng bị lu mờ bởi một vấn đề hoàn toàn khác. Ngay sau khi hình ảnh cô về đích xuất hiện trên các hội nhóm chạy bộ, một bộ phận cư dân mạng bắt đầu chú ý đến vòng một của cô dưới bộ đồ thể thao bó sát. Họ dùng những lời lẽ thiếu tôn trọng, thậm chí mỉa mai cô "vác 2 quả bưởi đi chạy". Đáng buồn thay, thay vì tôn vinh một kỳ tích thể thao đáng nể, nhiều người lại chọn cách hạ thấp ngoại hình của một nữ vận động viên. Không chấp nhận sự xúc phạm, Vân Trang đã đáp trả trực diện, vừa thẳng thắn vừa cá tính: "Em nói thật chứ em đố ai vác 2 quả bưởi chạy 42km hay 55km đường núi đấy! Em chạy bằng đôi chân chứ có phải chạy nhờ ngoại hình đâu mà mang em lên nhóm nói này nói kia? Người ta thấy áp lực, em lại thấy đó là động lực 'tiếp tế vitamin C' cho tinh thần. Quan trọng là em vẫn về đích, vẫn vui khỏe. Còn phán xét thì cứ phán xét, em chạy bằng chân của mình, không chạy bằng miệng thiên hạ!" Câu trả lời của cô nhanh chóng khiến dư luận xôn xao. Không ít người đồng tình, bày tỏ sự khâm phục trước sự tự tin và lập trường mạnh mẽ của một phụ nữ đã trải qua bao vất vả để đạt được thành tích. Vân Trang cũng nói thêm: "Phụ nữ chơi thể thao điều đáng được nhìn nhận trước tiên phải là sự nỗ lực và thành tích. Ngoại hình là câu chuyện của mỗi người, còn thành tích là kết quả của hàng năm trời tập luyện. Khi nhìn một cô gái trên đường chạy, em mong mọi người nhìn thấy một người đang nỗ lực chinh phục giới hạn của chính mình". Khi được hỏi có từng nghĩ đến việc mặc kín đáo hơn để tránh những ánh mắt soi mói, cô lắc đầu: "Trang phục thể thao trước hết phải thoải mái và an toàn. Nếu mình thay đổi bản thân chỉ vì sợ lời soi mói thì có lẽ mình sẽ luôn phải sống theo ánh mắt của người khác. Em chọn tập trung vào đường chạy và mục tiêu của mình. Marathon dạy em rằng không phải lúc nào mình cũng chạy trong điều kiện hoàn hảo. Cuộc sống cũng vậy. Những lời khen làm mình vui, lời chê giúp mình nhìn lại, còn những lời thiếu thiện chí thì mình học cách bỏ qua". Đằng sau màn đáp trả gây sốt, câu chuyện của Vân Trang thực sự là một bài học về việc phụ nữ phải đấu tranh để được công nhận bằng năng lực, chứ không phải bằng hình thức. Trong thể thao nói riêng và xã hội nói chung, không ít phụ nữ đã phải đối mặt với những định kiến và sự soi mói, dù họ có thành tích rõ ràng đến đâu. Vân Trang không chỉ chứng minh bản thân ở một giải chạy khắc nghiệt, mà còn truyền cảm hứng cho hàng nghìn phụ nữ Việt Nam: Hãy tự tin theo đuổi đam mê, đừng để những lời nói thiếu thiện chí cản bước chân mình. Sau hào quang tại đỉnh Lảo Thẩn, Vân Trang đã ấp ủ những mục tiêu lớn hơn. Cô nói: "Hãy cứ để thành tích lên tiếng. Mình không cần trở thành phiên bản mà người khác muốn nhìn thấy. Chỉ cần mỗi ngày trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình là đủ". Cô đặt mục tiêu tiếp theo là chinh phục cự ly Ultra Trail khốc liệt hơn ở giải VMM 70km sắp tới, và cuối năm là thử thách đường dài 100km. Với một người phụ nữ đã chứng minh được bản lĩnh trên những cung đường khó nhất Việt Nam, không có gì là không thể nếu cô giữ vững tinh thần thép ấy. Câu chuyện của Vân Trang sẽ còn là chủ đề bàn luận dài lâu, không chỉ vì chiến tích mà còn vì cách cô dùng chính hành động của mình để phản bác những lời phán xét hời hợt. Giữa một xã hội vẫn còn tồn tại nhiều định kiến về giới, việc một bà mẹ bốn con dám đứng lên, chạy hết mình và khẳng định giá trị của bản thân là một tín hiệu đáng khích lệ. Hy vọng rằng, ngày càng có nhiều người nhìn nhận phụ nữ thể thao bằng cái nhìn tôn trọng và công bằng, để họ có thể sống đúng với đam mê, không phải sống theo ánh mắt của người khác.